คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

30 กรกฎาคม 2568
103

เกด

ชื่อไทย เกด
ชื่ออื่น ราชายตนะ ชีริกา ครินี ไรนี
ชื่อวิทยาศาสตร์

Manilkara hexandra (Roxb.) Dubard

ชื่อวงศ์ SAPOTACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ลำต้นค่อนข้างเปลาตรง มีน้ำยางขาว เปลือกแตกร่อนเป็นสะเก็ดสีดำ เนื้อไม้สีน้ำตาลแดง เหนียวและแข็งมาก กิ่งมักคดงอเป็นข้อศอก เรือนพุ่มเป็นกลุ่มกลม ไม่ผลัดใบ ขณะที่ต้นยังเล็กปลายกิ่งและกิ่งจะมีลักษณะคล้ายหนามขนาดใหญ่

ลักษณะใบ

ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับเป็นกลุ่มตอนปลายกิ่ง รูปไข่กลับหรือรูปรีแกมรูปไข่กลับ ปลายมนกว้าง และหยักเว้า โคนสอบ ขอบเรียบ แผ่นใบหนา หน้าสีเขียวเข้มเป็นมัน หลังใบสีนวล เส้นแขนงใบเรียงขนานกันถี่เห็นไม่ชัด

ลักษณะดอก

ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อกระจุกสั้น ออกตามง่ามใบและเหนือรอยแผลใบ ปลายดอกชี้ลง ดอกสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอมเล็กน้อย กลีบเลี้ยง 6 กลีบ เรียงเป็น 2 วง วงละ 3 กลีบ กลีบดอกโคนติดกันเป็นหลอดสั้น ๆ ปลายแยกเป็นแฉกรูปใบหอก 6 แฉก เกสรเพศผู้สมบูรณ์และไม่สมบูรณ์อย่างละ 6 อัน เรียงสลับกัน รังไข่มีขนนุ่มทั่วไป

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดแข็ง สีน้ำตาลแดงเป็นมัน

ลักษณะผล

ผลกลมรี ส่วนบนมีก้านเกสรเพศเมียติดค้างอยู่เป็นติ่งแหลม ฐานผลมีกลีบเลี้ยงที่เจริญขึ้นมารองรับ ผลสุกสีเหลืองหรือเหลืองอมส้ม เนื้อนุ่ม มี 1 - 2 เมล็ด

สรรพคุณ

พรรณไม้ประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ผลรับประทานทำให้ชุ่มคอ ลดอาการกระหายน้ำ ผลสุกเป็นผลไม้ เนื้อไม้ใช้ต่อเรือและทำลูกสลักใช้ในการต่อเรือ

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่
Share this: