คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

30 กรกฎาคม 2568
88

ชัยพฤกษ์

ไม้ประดับ
ชื่อไทย ชัยพฤกษ์
ชื่ออื่น ขี้เหล็กยะวา เหล็กยะวา
ชื่อวิทยาศาสตร์

Cassia javanica L.

ชื่อวงศ์ FABACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่มีความสูง 15 - 25 เซนติเมตร และมีขนาดทรงพุ่ม 6 - 8 เมตร ซึ่งมีลักษณะเป็นทรงพุ่มรูปร่มแผ่กว้าง เปลือกต้นสีน้ำตาลค่อนข้างเรียบ ต้นเล็กจะมีหนาม ส่วนต้นใหญ่นั้นจะมีรอยแผลปนหนามตามแนวขวาง

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับแกนกลาง โดยใบประกอบจะมีความยาว 15 - 30 เซนติเมตร มีใบย่อยประมาณ 7 - 12 คู่ เรียงตรงข้ามกันเป็นรูปขอบขนานหรือรูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบกลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบจะบางแต่ค่อนข้างเหนียว ใบสีเขียวสด เกลี้ยง ผิวของใบด้านล่างจะมีสีที่อ่อนกว่าด้านบน มีขนละเอียด ซึ่งก้านใบย่อยนั้นจะสั้นมาก

ลักษณะดอก

ดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด ในส่วนของก้านช่อดอกนั้นจะมีความใหญ่และแข็ง ไม่แตกแขนง โดยช่อดอกนั้นจะตั้ง ดอกย่อยจะมีลักษณะเป็นรูปดอกหางนกยูงจำนวนมาก ซึ่งดอกย่อยนั้นจะมีก้านดอกที่เรียว มีกลีบเลี้ยงอยู่ด้วยกัน 4 กลีบ เป็นรูปไข่ ปลายมีลักษณะแหลม จะมีสีแดงเข้มไปจนถึงสีแดงอมน้ำตาล มีกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ โคนคอดเป็นก้าน เมื่อดอกเริ่มบานจะเป็นสีชมพู จากนั้นจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม และเมื่อใกล้โรยจะเปลี่ยนเป็นสีขาว และมีขนคลุมบาง ๆ ออกดอกในฤดูแล้งราวเดือนกุมภาพันธ์-พฤษภาคม

ลักษณะเมล็ด

มีลักษณะกลมแบนสีน้ำตาลเป็นมัน โดยมีเมล็ดจำนวน 40 - 50 เมล็ดต่อฝัก

ลักษณะผล

ผลเป็นแห้งรูปทรงกระบอก ผิวเรียบเกลี้ยง ไม่มีขน ฝักอ่อนจะมีสีน้ำตาล และเมื่อสุกจะกลายเป็นสีดำ

สรรพคุณ

พรรณไม้มงคล พรรณไม้แห่งชัยชนะ

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่
Share this: