คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
ชัยพฤกษ์
| ชื่อไทย | ชัยพฤกษ์ |
| ชื่ออื่น | ขี้เหล็กยะวา เหล็กยะวา |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Cassia javanica L. |
| ชื่อวงศ์ | FABACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่มีความสูง 15 - 25 เซนติเมตร และมีขนาดทรงพุ่ม 6 - 8 เมตร ซึ่งมีลักษณะเป็นทรงพุ่มรูปร่มแผ่กว้าง เปลือกต้นสีน้ำตาลค่อนข้างเรียบ ต้นเล็กจะมีหนาม ส่วนต้นใหญ่นั้นจะมีรอยแผลปนหนามตามแนวขวาง |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับแกนกลาง โดยใบประกอบจะมีความยาว 15 - 30 เซนติเมตร มีใบย่อยประมาณ 7 - 12 คู่ เรียงตรงข้ามกันเป็นรูปขอบขนานหรือรูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบกลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบจะบางแต่ค่อนข้างเหนียว ใบสีเขียวสด เกลี้ยง ผิวของใบด้านล่างจะมีสีที่อ่อนกว่าด้านบน มีขนละเอียด ซึ่งก้านใบย่อยนั้นจะสั้นมาก |
| ลักษณะดอก | ดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด ในส่วนของก้านช่อดอกนั้นจะมีความใหญ่และแข็ง ไม่แตกแขนง โดยช่อดอกนั้นจะตั้ง ดอกย่อยจะมีลักษณะเป็นรูปดอกหางนกยูงจำนวนมาก ซึ่งดอกย่อยนั้นจะมีก้านดอกที่เรียว มีกลีบเลี้ยงอยู่ด้วยกัน 4 กลีบ เป็นรูปไข่ ปลายมีลักษณะแหลม จะมีสีแดงเข้มไปจนถึงสีแดงอมน้ำตาล มีกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ โคนคอดเป็นก้าน เมื่อดอกเริ่มบานจะเป็นสีชมพู จากนั้นจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม และเมื่อใกล้โรยจะเปลี่ยนเป็นสีขาว และมีขนคลุมบาง ๆ ออกดอกในฤดูแล้งราวเดือนกุมภาพันธ์-พฤษภาคม |
| ลักษณะเมล็ด | มีลักษณะกลมแบนสีน้ำตาลเป็นมัน โดยมีเมล็ดจำนวน 40 - 50 เมล็ดต่อฝัก |
| ลักษณะผล | ผลเป็นแห้งรูปทรงกระบอก ผิวเรียบเกลี้ยง ไม่มีขน ฝักอ่อนจะมีสีน้ำตาล และเมื่อสุกจะกลายเป็นสีดำ |
| สรรพคุณ | พรรณไม้มงคล พรรณไม้แห่งชัยชนะ |
| สถานที่ | แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่ |