คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
ประคำดีควาย
| ชื่อไทย | ประคำดีควาย |
| ชื่ออื่น | มะซัก ส้มป่อยเทศ ชะแซ ซะเหล่เด |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Sapindus rarak DC. |
| ชื่อวงศ์ | SAPINDACEAE |
| ลักษณะวิสัย | ไม้ต้น สูง 10 - 30 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลอ่อน แตกเป็นร่องลึกตามแนวยาว |
| ลักษณะใบ | เป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 2 - 4 ใบ รูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ มีสีเขียว |
| ลักษณะดอก | ดอกแยกเพศ อยู่ต้นเดียวกัน ออกเป็นช่อที่ปลายยอด ดอกสีขาวนวล กลีบดอกมี 5 กลีบ ก้านช่อดอกมีขนปกคลุม |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดมีลักษณะกลมสีดำเป็นมัน เป็นเมล็ดที่มีเปลือกหุ้มแข็ง |
| ลักษณะผล | ผลออกรวมกันเป็นพวง ผลย่อยมีลักษณะค่อนข้างกลม ผลสดสีเขียว ผิวผลเรียบหรืออาจมีรอยย่นที่ผลบ้าง เปลือกผลเมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ ผลมีพู 3 พู เนื้อในผลมีลักษณะเหนียว ใส เป็นสีน้ำตาล และมีรสหวาน ภายในผลมี 1 เมล็ด |
| สรรพคุณ | ผลเมื่อทุบจะเกิดฟอง ใช้ชะล้างแทนสบู่ ผลมีรสขม แก้กาฬภายใน ดับพิษ ปรุงเป็นยาแก้ไข้ รากมีรสเฝื่อนขม แก้ริดสีดวง แก้ไอ |
| สถานที่ | แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่ |