คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

31 กรกฎาคม 2568
114

ประคำดีควาย

พืชสมุนไพร
ชื่อไทย ประคำดีควาย
ชื่ออื่น มะซัก ส้มป่อยเทศ ชะแซ ซะเหล่เด
ชื่อวิทยาศาสตร์

Sapindus rarak DC.

ชื่อวงศ์ SAPINDACEAE
ลักษณะวิสัย

 ไม้ต้น สูง 10 - 30 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลอ่อน แตกเป็นร่องลึกตามแนวยาว

ลักษณะใบ

เป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 2 - 4 ใบ รูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ มีสีเขียว

ลักษณะดอก

ดอกแยกเพศ อยู่ต้นเดียวกัน ออกเป็นช่อที่ปลายยอด ดอกสีขาวนวล กลีบดอกมี 5 กลีบ ก้านช่อดอกมีขนปกคลุม 

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดมีลักษณะกลมสีดำเป็นมัน เป็นเมล็ดที่มีเปลือกหุ้มแข็ง

ลักษณะผล

ผลออกรวมกันเป็นพวง ผลย่อยมีลักษณะค่อนข้างกลม ผลสดสีเขียว ผิวผลเรียบหรืออาจมีรอยย่นที่ผลบ้าง เปลือกผลเมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ ผลมีพู 3 พู เนื้อในผลมีลักษณะเหนียว ใส เป็นสีน้ำตาล และมีรสหวาน ภายในผลมี 1 เมล็ด

สรรพคุณ

ผลเมื่อทุบจะเกิดฟอง ใช้ชะล้างแทนสบู่ ผลมีรสขม แก้กาฬภายใน ดับพิษ ปรุงเป็นยาแก้ไข้ รากมีรสเฝื่อนขม แก้ริดสีดวง แก้ไอ

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่
Share this: