คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
กาฬพฤกษ์
| ชื่อไทย | กาฬพฤกษ์ |
| ชื่ออื่น | กัลปพฤกษ์ |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Cassia grandis Linn. F. |
| ชื่อวงศ์ | LEGUMINOSAE - CAESALPINIOIDEAE |
| ลักษณะวิสัย | พรรณไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีความสูงได้ถึง 20 เมตร ลักษณะลำต้นคล้ายคลึงกับต้นคูนหรือต้นราชพฤกษ์ เรือนยอดเป็นพุ่มหรือแผ่กว้าง โคนต้นมักมีพูพอน เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ แตกเป็นร่องลึก ตามกิ่งอ่อน ใบอ่อน และช่อดอกมีขนนุ่มสีน้ำตาลขึ้นหนาแน่น ยอดอ่อนเป็นสีแดง |
| ลักษณะใบ | ใบมีขนาดเล็กลักษณะคล้ายใบแคฝรั่งหรือใบขี้เหล็ก โดยเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ แกนกลางใบประกอบยาวได้ประมาณ 15 - 30 เซนติเมตร มีใบย่อยประมาณ 10 - 20 คู่ เรียงจากเล็กไปหาใหญ่ ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบมนมีติ่งหรือหยักเว้าเล็กน้อย โคนใบเบี้ยว แผ่นใบบางเรียบ แผ่นใบด้านบนเกลี้ยงเป็นมันหรือมีขนประปราย ส่วนด้านล่างมีขนขึ้นหนาแน่น ใบอ่อนหรือยอดอ่อนเป็นสีแดง |
| ลักษณะดอก | ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามกิ่งพร้อมผลิใบอ่อน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ กลีบดอก 5 กลีบ สีแดงคล้ำแล้วเปลี่ยนเป็นสีชมพูอมส้ม |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดรูปรี รูปไข่ ถึงรูปขอบขนาน เมล็ดอ่อนเป็นสีครีม ส่วนเมล็ดแก่เป็นสีน้ำตาล |
| ลักษณะผล | ผลมีลักษณะเป็นฝักค่อนข้างกลม เป็นแท่งหรือรูปทรงกระบอกยาว โคนและปลายสอบ เปลือกฝักหนาแข็งเป็นสีค่อนข้างดำ ผิวขรุขระ มีรอยแตก ฝักมีขนาดกว้างประมาณ 3 - 4 เซนติเมตร และยาวประมาณ 20 - 40 เซนติเมตร ที่ขอบฝักเป็นสันตามแนวยาวทั้งสองข้าง ผิวฝักมีรอยแตก ฝักแก่จะแห้งแล้วไม่แตก เนื้อในของฝักเป็นสีขาวและแห้ง จะซ้อนกันเป็นชั้น ๆ ภายในฝักมีเมล็ดประมาณ 20 - 40 เมล็ด |
| สรรพคุณ | พรรณไม้ประจำจังหวัดบุรีรัมย์ คนสมัยก่อนจะใช้เนื้อในฝักกินกับหมาก |
| สถานที่ | แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่ |